Er zijn twee bronnen van Echinacea die in de kruidengeneeskunde worden gebruikt: de purperbladige Echinacea (Echinacea purpurea) en de smalbladige Echinacea (Echinacea angustifolia). Vergelijkbare effecten worden het meest gebruikt en bestudeerd met de purperbladige soort. Echinacea is een van de meest gebruikte kruiden en wordt vooral ingezet vanwege de immuunversterkende werking.
De immuunversterkende werkzame stoffen die het bevat kunnen worden onderverdeeld in 4 groepen: alkalmiden, glycoproteïnen, polysachariden (complexe koolhydraten, zetmeel en vezels) en derivaten van koffiezuur.
Bijna alle verbindingen in het immuunsysteem zijn glycoproteïnen, dus de immuunversterkende effecten van glycoproteïnen moeten verder worden uitgelegd.
Alkamiden zijn een karakteristieke bestanddeel van de echinacea-wortel, en recente studies hebben aangetoond dat echinacea een meetbare toename van alkamiden heeft. Alkamiden kunnen ook immuunversterkende eigenschappen hebben door in te werken op CB2-receptoren die de werkzame stof van de hennepplant (THC) waarnemen. Verschillende studies hebben bevestigd dat het immuunsysteem van dieren zonder CB2-receptoren niet goed functioneerde.
De polysachariden in echinacea worden gefermenteerd door de 'goede bacteriën' in het darmkanaal en dienen voor hen als voedsel, waardoor de juiste samenstelling van de darmflora wordt ondersteund. De gezondheid van de darmflora is essentieel voor het immuunsysteem; de 'goede' bacteriën nemen de plaats van infecties in, waardoor de darmflora (en de polysachariden - vezels die hen voeden) het immuunsysteem indirect versterken.
Afgeleiden van koffiezuur (waaronder chlorogeenzuur) komen zowel in de wortels als in de bladeren van echinacea voor. Deze verbindingen werken in op de functie van immuuncellen.
Veel studies hebben de immuunversterkende werking van echinacea bevestigd. Het wordt het meest gebruikt bij de behandeling van verschillende virale luchtweginfecties en verkoudheden. De ontstekingsremmende rol ervan is twijfelachtig, aangezien het immuunsysteem ontstekingscellen gebruikt om infecties te elimineren, waardoor veel van de werkzame stoffen in echinacea pro-inflammatoir zijn, maar er zijn ook ontstekingsremmende stoffen die dit tegengaan.
Het wordt niet aanbevolen voor mensen met auto-immuunziekten, aangezien de hoofdbehandeling bestaat uit het verlagen van de immuunactiviteit. Studies hebben aangetoond dat 900-1500 mg echinacea per dag in de vorm van gedehydrateerd poeder wordt aanbevolen. Een alcoholische tinctuur (bladeren en stengel) van 10 ml per dag wordt aanbevolen. Zonder uitgebreide studies is het echter onzeker of dit de optimale dosis is.
Over het algemeen treden bij deze doseringen geen bijwerkingen op, maar een echinacea-allergie kan voorkomen, meestal bij mensen die ook last hebben van ambrosia-allergie. Als allergische reacties kunnen diarree, braken en kriebel in de keel optreden.