Van nature voorkomende medicinale planten bevatten een grote verscheidenheid aan actieve stoffen; in hun geval spreken we van groepen werkzame stoffen (zoals vitaminen, mineralen, flavonoïden, ecdysteroïden, terpenoïden, enz.). Een bepaalde medicinale plant kan verschillende vitaminen, mineralen en flavonoïden bevatten.
Dit stelt hen in staat een grote verscheidenheid aan effecten te produceren zonder bijwerkingen. Als we ze in één woord zouden moeten beschrijven, dan is dat balans. Ze hebben een balans in de natuur, en dat is vooral een belangrijk aspect met betrekking tot antioxidanten.
In brede zin zijn antioxidanten enzymen, moleculen of elementen die een belangrijke rol spelen bij de bescherming tegen stoffen die cellen beschadigen (vrije radicalen).
Vorming van vrije radicalen in ons lichaam vindt ook plaats tijdens de natuurlijke stofwisseling, maar wordt versterkt door stress, fysieke belasting, toxines, radioactieve en uv-straling. Al deze schadelijke processen worden oxidatieve stress genoemd. Oxidatieve stress wordt in verband gebracht met het ontstaan van veel ziekten.
Een vitamine kan vele vormen aannemen (we noemen ze isovormen), die elk elektronen met verschillende efficiëntie kunnen afgeven en daarbij op iets verschillende manieren werken. Neem rode biet als voorbeeld: die bevat bijvoorbeeld bètacaroteen, alfacaroteen, gammacaroteen, retinol en retinal, allemaal in bepaalde hoeveelheden en in balans tussen de isovormen. Daarentegen bevat een synthetische bètacaroteen slechts één actief bestanddeel. Daarom kan het vitaminegehalte van natuurlijke voedingsmiddelen effectiever zijn in het uitoefenen van de antioxiderende werking dan één enkel geïsoleerd actief bestanddeel.
Een andere belangrijke werkzame stof in planten zijn flavonoïden, ontdekt door Albert Szent-Györgyi in 1930. Hij en zijn collega-onderzoekers concludeerden dat een mengsel van vitamine C en flavonoïden een aanzienlijk beschermend effect op de vaatwand had. Flavonoïden hebben ontstekingsremmende, antioxiderende en anticarcinogene effecten. Ze omvatten verbindingen met uiteenlopende structuren die aanwezig zijn in groenten, fruit, wortels, schors, thee, wijn en plantenstengels. Planten bevatten, net als hun vitaminegehalte, een grote verscheidenheid aan flavonoïden; groene planten bevatten bijvoorbeeld ten minste 5 verschillende catechinen en ten minste 3 flavonolen, en deze kunnen ook in verschillende isovormen voorkomen. Ook het flavonoïdegehalte van een plant bevindt zich dus in een door de natuur gecreëerd evenwicht, en daarom zijn plantenextracten zo effectief.
Een van onze plantenextracten met zo'n krachtige antioxiderende werking is:
- Druivenpitextract: een krachtige anti-aging werkstof dankzij het resveratrolgehalte
- Groene thee-extract: bevat veel zeer krachtige polyfenolen zonder cafeïne
- Bosbessenextract: verlaagt de bloedsuiker- en cholesterolwaarden en kan het gezichtsvermogen verbeteren.