Aloë vera (lat.: Aloe barbadensis iller) is een groene kruidachtige plant met een opvallende glanzende gele bloem. Ze groeit voornamelijk in Zuid-Afrika, Azië en het Middellandse Zeegebied. De naam is afgeleid van het Arabische woord 'Allaeh', wat glanzende bittere stof betekent, en van het Latijnse woord Vera, wat echt betekent. Er bestaan meerdere aloëplanten, maar Aloe vera is de belangrijkste vanwege haar gezondheidsvoordelen.
Het geleiachtige sap van de Aloe vera-plant wordt veel gebruikt in de geneeskunde en de schoonheidsindustrie. In de traditionele geneeskunde wordt het gebruikt om huidaandoeningen te behandelen (brandwonden, snijwonden, eczeem, ontstekingen). Studies hebben aangetoond dat het immuunversterkende, antikanker-, antioxiderende en spijsverterings- en hartvaatbeschermende eigenschappen heeft.
Aloe Vera bevat meer dan 75 verschillende actieve ingrediënten, waaronder:
- Vitaminen A, B12, C en E: essentieel voor het leven, ze zijn betrokken bij veel biologische processen en een tekort eraan kan leiden tot uiteenlopende ziekten en problemen.
- Spijsverteringsenzymen (amylase, catalase, peroxidase): helpen verschillende voedingsstoffen af te breken (koolhydraten, vetten en eiwitten).
- Mineralen (zink, koper, selenium en calcium): essentiële voedingsstoffen zoals vitaminen. Bij afwezigheid ervan kunnen uiteenlopende ziekten en complicaties ontstaan.
- Vezels (glucomannan genoemd): een complexe koolhydraat die helpt de darmflora te herstellen en een eetlustremmend effect heeft.
- Aloïne en emodine
- Vetzuren, sterolen (lupeol en campesterol)
- Plantaardige hormonen: auxinen en gibberellinen
- Overige (salicylzuur, ligninen en saponinen)
Een van de kenmerkende actieve ingrediënten van Aloe Vera is emodine, dat een aantal gezondheidsvoordelen heeft, waaronder antikanker-, ontstekingsremmende, antioxiderende, leverbeschermende en anti-infectieuze eigenschappen. Wanneer het echter langdurig in te grote hoeveelheden wordt geconsumeerd, kan het een tegengesteld effect hebben.
Lupeol is een triterpeen, een zeer krachtige ontstekingsremmende stof die de belangrijkste ontstekingsroutes remt.
Aloïne, een natuurlijke laxerende stof, wordt gebruikt om verstopping te behandelen. Het heeft een effect op de stoelgang. Aloïne komt voor in de zogenaamde aloëlatex, een bittere vloeistof die zich bevindt aan het binnenoppervlak van de bast. Overdosering van deze actieve stof kan leiden tot diarree en buikpijn. De meeste bijwerkingen van aloë houden verband met een overdosis van het latexgedeelte, omdat aloïne samentrekkingen van de baarmoederwand kan veroorzaken; daarom mogen aloëproducten niet worden gebruikt tijdens de zwangerschap.
Campesterol, een fytosterol, is een plantaardige stof met een structuur die lijkt op cholesterol. Omdat het concurreert met cholesterol, heeft het cholesterolverlagende effecten en kan het beschermen tegen een aantal hart- en vaatziekten. Campesterol is een voorloper van de anabole steroïde boldenon, die een sterk groei- (anabool) effect heeft. De hoeveelheid in aloë is verwaarloosbaar wat spieropbouw betreft, maar de aanwezigheid van campesterol verklaart het wondgenezende effect. Het kan de groei van nieuwe cellen stimuleren die beschadigde cellen vervangen.
Auxine en giberreline zijn plantengroeihormonen; studies hebben aangetoond dat ze de proliferatie en groei van tumorcellen kunnen remmen. Men vermoedt dat dit effect komt doordat ze een eiwitafbrekend enzym stimuleren dat betrokken is bij de celcyclus.
Ligninen zijn een van de belangrijkste bestanddelen van de plantencelwand, zogeheten biopolymeren (waarin veel kleine lignineverbindingen aan elkaar zijn gekoppeld), en spelen een essentiële rol in de ontwikkeling van planten. Ze zijn ook krachtige antioxidanten en kunnen het menselijk lichaam beschermen tegen veel ziekten.
Saponinen omvatten veel verbindingen, zoals bepaalde triterpenen en sterolen (cholesterolachtige verbindingen). Omdat zoveel verbindingen zijn inbegrepen, zijn hun effecten zeer uiteenlopend. Studies hebben aangetoond dat saponinen immuunversterkende en antitumoreffecten hebben, het cholesterolgehalte kunnen verlagen en mogelijk ook een regulerend effect hebben op de bloedglucose.
Zoals u ziet, bevat Aloe vera een schat aan actieve ingrediënten. De groeibevorderende en ontstekingsremmende eigenschappen kunnen de genezing van uitwendige wonden en de behandeling van infecties bevorderen, en het kan ook eczeem verbeteren. Het wordt als veilig beschouwd voor uitwendig gebruik.
Als voedingssupplement kan het problemen met de spijsvertering, het hart- en vaatstelsel en de huid verbeteren, diabetes ondersteunen, en het kan ook antikanker- en ontstekingsremmende effecten hebben.
Inwendig zijn de studies naar veilige doseringen echter inconsistent, met bijwerkingen door het aloïne- en plantenhormongehalte, en het kan tegenovergestelde effecten hebben bij overmatige inname, waardoor ontsteking en carcinogeniciteit toenemen. Daarom wordt latex alleen gedurende korte periodes inwendig gebruikt.
Van de gel is aangetoond dat deze het veiligst is bij inwendig gebruik. Raadpleeg echter een arts voordat u een aloëpreparaat gebruikt.