Stressmanagement

In de wereld van vandaag worden we blootgesteld aan enorme hoeveelheden stress. Dit kan leiden tot aanhoudende spanning en constante nervositeit. Het kan zelfs ziekte veroorzaken. Elke persoon heeft een andere bron van stress - iedereen is ergens anders gestrest over. Deze bronnen kunnen angst, bezorgdheid, de behoefte om je aan te passen, bepaalde trauma's uit het verleden, een hectische levensstijl en te veel werk omvatten. 

De bijnier produceert veel cortisol (het zogenaamde "stresshormoon") wanneer ze "gestrest" is. Als we de bronnen van stress op lange termijn niet onder controle houden, raakt de bijnier uiteindelijk beschadigd, "vermoeid" en niet langer in staat om voldoende cortisol af te scheiden, waarna een cortisoltekort ontstaat. 

Om dit te begrijpen, bekijken we een voorbeeld van wat er met ons lichaam gebeurt onder stress. Stel je voor dat je over straat loopt en wordt aangevallen en beroofd. Wat gebeurt er in ons lichaam?

Plotseling stijgt onze hartslag, onze bloeddruk gaat omhoog, we beginnen te zweten, onze pupillen verwijden zich, we concentreren ons op de taak die voor ons ligt om de aanvaller af te weren, en alle energie wordt naar onze spieren gestuurd, waardoor we veel sterker blijken te zijn dan gewoonlijk. Dit wordt de "vecht-of-vlucht"-reactie genoemd en is in ons ingebouwd voor overleving. Twee hormonen zijn hiervoor het meest verantwoordelijk: adrenaline en cortisol. Adrenaline verhoogt onze hartslag en bloeddruk, waardoor er meer bloed naar de spieren gaat. Cortisol is verantwoordelijk voor het energie geven aan de spieren en de hersenen en voor het verhogen van de toevoer van voedingsstoffen naar beschadigde cellen.

Zoals je kunt zien, zijn cortisol en adrenaline essentieel voor overleving, en deze hormonen worden voortdurend aangemaakt. Vanaf het moment dat we wakker worden helpen ze ons de hele dag energiek en fit te blijven. Het geeft ons een fit en energiek gevoel na het sporten.

Aanhoudende stress maakt de cortisol- en adrenaline-receptoren echter steeds ongevoeliger, waarna adrenalinevermoeidheid intreedt - hiervoor bestaat een officiële naam: hypothalamus-hypofyse-bijnier regulatiestoornis.

Er is goed nieuws: magnesium speelt een sleutelrol in dit proces (hypothalamus, hypofyse en bijnier), dus inname ervan kan de functie verbeteren en helpen bij stressmanagement. 

Symptomen van bijniervermoeidheid:

• Belangrijkste: constante vermoeidheid, lusteloosheid
• Moeite met slapen
• Moeite met opstaan
• Afhankelijkheid van cafeïne, alcohol en nicotine
• Verlies van eetlust
• Misselijkheid

Om dit te voorkomen moeten we, naast het innemen van magnesium, de bronnen van stress in ons leven aanpakken. Om cortisol en adrenaline in balans te brengen, moeten we de serotonine- en dopamineniveaus stimuleren. 

Serotonine (5-HT) is een van de "gelukshormonen"; we kennen nog niet alle effecten van dit hormoon, maar het speelt een rol bij het reguleren van stemming, eetlust, seksualiteit, slaap, pijn en het beloningssysteem.

Serotoninetekort is in verband gebracht met een aantal neurologische aandoeningen:

• Depressie
• Bipolaire stoornis
• Fibromyalgie (chronische, verspreide lichaamspijn)
• Migraine
• Tinnitus

Serotonine wordt door het lichaam gemaakt uit een aminozuur genaamd tryptofaan. Daarom kan suppletie met tryptofaan en 5-HTP (5-hydroxytryptofaan) de serotonineniveaus stimuleren, de stemming verbeteren en helpen bij stressmanagement.

Dopamine heeft ook veelzijdige effecten, waaronder een rol in motivatie, geheugen, beweging en het beloningssysteem, en dus in de ontwikkeling van verslaving. Dopaminecellen worden vernietigd bij de ziekte van Parkinson. 

Een niet-bewustzijnsveranderende stof, geëxtraheerd uit cannabis, cannabidiol (CBD), kan helpen bij de behandeling van Parkinson. Er is geen consensus over of CBD inwerkt op de dopaminebaan. Er zijn studies die hebben aangetoond dat CBD zich mogelijk kan binden aan kleine hoeveelheden dopaminegevoelige receptoren. Daarnaast kan CBD zich mogelijk ook binden aan serotoninereceptoren. Dit kan helpen om een betere stemming op te wekken en te ondersteunen bij stressmanagement.

Stressmanagement wordt ook sterk beïnvloed door onze slaap. Slaap is een essentieel proces voor het goed functioneren van ons lichaam en onze hersenen; tijdens de slaap wordt de serotonineproductie sterk verhoogd. Hier komt het "slaaphormoon" melatonine van pas, dat verantwoordelijk is voor het slaperige gevoel en het op gang brengen van de slaap. Melatonine verbetert ook de kwaliteit van de slaap, waardoor het veel slaapstoornissen kan verbeteren.