Vitamine D is een verzamelnaam voor een groep vetoplosbare stoffen, waaronder onder meer cholecalciferol (D3) en ergocalciferol (D2). Cholecalciferol wordt in het lichaam uit cholesterol aangemaakt, waarvoor UVB-straling (zonlicht) nodig is.
Vitamine D verhoogt de opname van calcium, magnesium en fosfaat in de darmen, wat kan leiden tot botziekten bij een tekort aan vitamine D. Vitamine D speelt ook een belangrijke rol in immuunprocessen, door ontstekingen in het lichaam te verminderen, dankzij het vermogen om de deling, differentiatie en afsterving van ontstekingscellen te beïnvloeden. Dit geeft het antibacteriële en anti-infectieuze eigenschappen.
Vitamine D-tekort bij kinderen veroorzaakt angio-oedeem, waarbij botten zacht, vervormd en zwak worden. Bij jongeren en volwassenen veroorzaakt een tekort aan vitamine D botverweking, wat gepaard gaat met pijn en spierzwakte.
Omdat iedereen aan verschillende hoeveelheden UV-licht wordt blootgesteld, variëren de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden sterk. Als je kijkt naar onze voorouders, die leefden als jagers en verzamelaars, werden zij veel aan de zon blootgesteld en konden hun bloedwaarden van vitamine D zeer hoog zijn. In de wereld van vandaag heeft zonlicht echter ook een sterker DNA-beschadigend effect, waardoor je niet te lang in de zon kunt liggen.
In het algemeen is de aanbevolen dagelijkse inname van vitamine D (ADH):
- Onder 18 jaar: 600 IE
- Volwassenen: 600 IE
- Boven 70 jaar: 800 IE
De bovengrens van tolerabele inname:
- 0-6 maanden: 1000 IE
- 7-12 maanden: 1500 IE
- 1-3 jaar: 2500 IE
- 4-8 jaar: 3000 IE
- 9 jaar en ouder: 4000 IE
- Tijdens de zwangerschap: 4000 IE
De huidige tolerabele dagelijkse bovengrens van vitamine D is 4000 IE, maar er verschijnen steeds meer studies waaruit blijkt dat 10000 IE vitamine D op de lange termijn voor gezonde volwassenen geen risico hoeft te vormen. Bij extreem hoge innames (50 000 IE en meer) zijn echter bijwerkingen gemeld, met braken, verhoogd urineren, dorst, encefalopathie (een ziekte die de hersenfunctie beïnvloedt) en nierfalen bij dergelijke hoge doseringen. Onbedoeld kan overdosering optreden als iemand veel met vitamine D verrijkte voedingsmiddelen eet in combinatie met een hoge hoeveelheid supplementen.