Alfa-liponzuur (ALA) is een krachtige antioxidante stof die voornamelijk voorkomt in de mitochondriën van onze cellen. Het mitochondrion is verantwoordelijk voor de productie en opslag van energie (in de vorm van adenosinetrifosfaat, ATP). In het mitochondrion vindt de zeer belangrijke citroenzuurcyclus plaats. Tijdens dit proces worden koolhydraten, eiwitten en vetten afgebroken tot kooldioxide en water met behulp van zuurstof, terwijl energie (ATP) wordt geproduceerd. ALA speelt een sleutelrol in dit proces en helpt twee enzymen (namelijk pyruvaatdehydrogenase en alfa-ketoglutaraatdehydrogenase) bij de afbraak van koolhydraten en vetten.
Het staat vooral bekend om zijn effect op mitochondriën, maar steeds meer onderzoek toont de antioxiderende effecten van ALA aan. Het is gebruikt bij de behandeling van door straling veroorzaakte wonden en is ook effectief gebleken bij herstel na zuurstoftekort (ischemie) en kan de behandeling van type 2 diabetes verbeteren. In verschillende studies is aangetoond dat ALA de niveaus van ontstekingsmarkers in het bloed verlaagt.
In algemene zin zijn antioxidanten enzymen, moleculen die een belangrijke rol spelen in de bescherming tegen moleculen (vrije radicalen) die cellen beschadigen
Het antioxiderende effect van ALA kan enerzijds worden verklaard door het feit dat de structuur van het eerder genoemde tweede enzym (alfa-ketoglutaraatdehydrogenase) kwetsbaarder is voor oxidatieve stress, zodat als dit enzym beschadigd raakt, de energiebalans van de cel verstoord raakt en er meer vrije radicalen worden geproduceerd; maar als ALA de werking van dit enzym kan stimuleren, kan het proces worden hersteld.
Omdat ALA het afbraakproces stimuleert, kan het ook gunstig zijn in het proces van vetverlies. In lijn hiermee zijn er studies geweest die interessant genoeg ook de effecten van ALA op het verminderen van honger hebben gerapporteerd. Daarom is het een populair ingrediënt in fat burners.