Kaneel is een specerij die net zo wijdverbreid is als cacao en over de hele wereld wordt gebruikt. Ik denk niet dat iemand nog uitleg nodig heeft; iedereen heeft het wel eens geproefd. Kaneel is afkomstig van de schors van bepaalde boomsoorten, van de schors van de takken of wortels.
De belangrijkste werkzame stoffen van de schors van de takken zijn monoterpenen en cinnamaldehyden; de belangrijkste werkzame stoffen van de wortelschors zijn ook monoterpenen, en het bevat kamfer in plaats van cinnamaldehyden.
De Europese Wetenschappelijke Vereniging voor Fytotherapie heeft twee kaneelsoorten voor medicinale doeleinden geaccepteerd: cassia en Ceylonkaneel. Beide kaneelsoorten verschillen deels in hun samenstelling.
De actieve bestanddelen van olie geëxtraheerd uit de schors van Ceylonkaneelschors zijn trans-cinnamaldehyde (50-60%), eugenol en linalool; samen zijn deze drie goed voor minstens 80% van het totale gehalte aan werkzame stoffen.
De werkzame stoffen die uit de schors van de kaneeltwijg van cassia worden geëxtraheerd, zijn cinnamaldehyde, kaneelzuur, kaneelalcohol en coumarine.
Het is belangrijk toe te voegen dat kanealdehyden, in tegenstelling tot andere ingrediënten, hun structuur verliezen bij blootstelling aan warmte (boven 60°), en kaneel dus een van zijn belangrijke werkzame stoffen verliest wanneer het aan warmte wordt blootgesteld.
Kaneel staat vooral bekend om zijn bloedglucoserегulerende werking, maar de voordelen zijn veel breder dan dat en strekken zich uit over het hele lichaam.
Zowel Ceylon- als cassiakaneel hebben insuline-achtige effecten. Dit betekent dat het het mogelijk maakt om de suiker in het bloed te verbruiken - en zo de bloedsuikerspiegel in balans te brengen. Bij diabetes (type I of type II) kan de alvleesklier niet genoeg insuline produceren, waardoor de cellen de suiker die direct in de bloedbaan vrijkomt niet meteen kunnen gebruiken; na een hoge bloedsuikerpiek, wanneer het lichaam erin geslaagd is genoeg suiker te produceren, daalt de bloedsuikerspiegel plotseling - een ongewenste toestand die veel complicaties kan veroorzaken. Bij insulineresistentie wordt voldoende insuline geproduceerd, maar de cellen kunnen dit niet waarnemen en nemen de suiker in het bloed niet op.
Hier helpt kaneel, door insuline-achtige effecten te produceren en het insulinehormoon te stimuleren. Kaneel stabiliseert daarom de bloedsuikerspiegel, wat kan helpen bij de behandeling van diabetes of insulineresistentie, en er is klinische wetenschap ontwikkeld om dit te bewijzen. Onderzoekers denken dat een flavonoïde genaamd hydroxychalcon verantwoordelijk is voor deze effecten van kaneel.
In combinatie met de bloedsuikerregulerende eigenschappen hebben de werkzame stoffen van kaneel ook ontstekingsremmende en antioxiderende effecten - wat de bloedsuikerstabiliserende werking verder versterkt, omdat wanneer ontstekingen worden verminderd, de alvleeskliercellen meer insuline kunnen produceren, en antioxidanten de insuline-ontvangende receptoren beschermen tegen schade door vrije radicalen; en wanneer de bloedsuikerspiegel stabiliseert, vermindert dit op zijn beurt de ontsteking en de productie van vrije radicalen, waardoor bloedsuiker en ontsteking op elkaar inwerken.
Studies hebben aangetoond dat cinnamaldehyden en eugenol een enzym genaamd COX-2 kunnen remmen. Dit enzym is verantwoordelijk voor de productie van hormonen die ontsteking en pijn veroorzaken - een enzym dat ook wordt geremd door pijnstillers. Dit maakt kaneel tot een zeer krachtige natuurlijke ontstekingsremmer.
Het heeft ook sterke antioxiderende effecten, wat betekent dat het helpt vrije radicalen te bestrijden die het lichaam beschadigen. Dergelijke vrije radicalen worden geproduceerd door gifstoffen, maar ook tijdens normale lichaamsfuncties. De werkzame stoffen in kaneel neutraliseren deze vrije radicalen. Enerzijds verminderen ze de productie van NO (stikstofmonoxide)-vrije radicalen, een proces van lipideperoxidatie (waarbij vetzuren worden omgezet in vrije radicalen). Daarnaast stimuleert het enzymen die schadelijke vrije radicalen afbreken. Dit geeft het brede antioxiderende effecten - een uitstekende bron van antioxidanten.
Door zijn vrije-radicalenremmende (antioxiderende) werking heeft het immuunversterkende en sterke anti-infectieuze en antipatogene effecten, zoals gemeld in een aantal studies bij verschillende bacteriële en virale stammen.
De antioxiderende en ontstekingsremmende effecten kunnen bescherming bieden tegen een breed scala aan ziekten (zoals cardiovasculaire, spijsverterings-, zenuwstelsel- en auto-immuunziekten).
Kaneel is dus een waar natuurlijk wonder dat op ieders keukenkastje te vinden is. Er is echter één nadeel aan overmatige kaneelconsumptie: het coumarinegehalte - dat het hoogst is in cassiakaneel, terwijl Ceylonkaneel verwaarloosbaar weinig coumarine bevat. Van de coumarine in kaneel is aangetoond dat het hepatotoxische effecten heeft, daarom wordt aanbevolen de consumptie van cassiakaneel te beperken - of Ceylonkaneel te gebruiken om dit te vermijden.
De aanbevolen dagelijkse dosering is 1-3 gram gemalen kaneelpoeder of (200-400 mg als extract). Voor langdurig gebruik heeft Ceylonkaneel en het extract daarvan de voorkeur.