Antioxidanten

Antioxidanten zijn, zoals hun naam al aangeeft, verbindingen die oxidatieprocessen remmen. Tijdens oxidatie komen vrije radicalen vrij in het lichaam, en oxidatie kan kettingreacties op gang brengen die schadelijke effecten op cellen kunnen hebben.

Tijdens oxidatie verliezen de atomen waaruit verbindingen (biomoleculen) bestaan die een bepaalde biologische functie vervullen elektronen, waardoor ze een tekort aan elektronen krijgen. Daardoor verliezen ze hun functie, wat schade veroorzaakt. Primaire antioxidanten voorkomen dit proces door elektronen aan te leveren (zoals vitamine A, C en E, zink, enz.). Secundaire antioxidanten breken reactieve vrije radicalen af en voorkomen kettingreacties (zoals glutathion dat waterstofperoxide afbreekt). Tertiaire antioxidanten spelen een rol bij het herstellen van reeds beschadigde biomoleculen.

Er zijn dus 3 hoofdgroepen antioxidanten:

1) Primaire antioxidanten: directe werking, voorkomen oxidatie

2) Secundaire antioxidanten: zodra oxidatie heeft plaatsgevonden, neutraliseren zij de producten van oxidatie

3) Tertiaire: als er ook schade is ontstaan, zijn zij betrokken bij herstelprocessen.

Oxidatie en de vorming van vrije radicalen in ons lichaam vindt ook plaats tijdens de natuurlijke stofwisseling, maar wordt versterkt door stress, lichamelijke arbeid, inspanning, toxines, radioactieve en UV-straling. Deze vrije radicalen kunnen onder meer ons DNA beschadigen, wat op termijn kan leiden tot mutaties (veranderingen), en mutaties kunnen tot verschillende ziekten leiden. Al deze schadelijke processen worden oxidatieve stress genoemd.

Antioxidanten kunnen ook de efficiëntie van immuunprocessen verbeteren. Uit veel studies is gebleken dat oxidatieve stress het immuunsysteem schaadt. Er zijn veel verschillende antioxidanten bekend en steeds meer stoffen blijken antioxidatieve effecten te hebben.

Van de vitamines hebben vitamine A, C en E primaire antioxidatieve effecten, terwijl de literatuur niet eenduidig is over de antioxidatieve effecten van vitamine D, dat meestal als een tertiaire antioxidant wordt beschouwd.

Van de mineralen zijn zink, selenium en koper bijzonder belangrijke antioxidanten. Daarnaast hebben co-enzym Q10, alfa-liponzuur, luteïne en melatonine ook aanzienlijke antioxidatieve effecten

Antioxidanten zijn industriële verbindingen die oxidatie remmen en worden gebruikt in kunststoffen, brandstoffen, cosmetica en conserveringsmiddelen. De effecten van deze conserveringsmiddelen op ons lichaam zijn niet hetzelfde als die van de hierboven genoemde antioxidanten uit de voeding.