Antioxidanten zijn verbindingen die oxidatieprocessen remmen. Tijdens oxidatie komen vrije radicalen vrij in het lichaam en oxidatie kan kettingreacties op gang brengen die bepaalde cellen kunnen beschadigen. Tijdens oxidatie verliezen de atomen waaruit een verbinding bestaat (zoals de eiwitten waaruit enzymen bestaan) elektronen, waardoor ze elektronen tekortkomen. Primaire antioxidanten voorkomen dit proces door elektronen aan te leveren (zoals de vitaminen A, C en E).
Oxidatie en de vorming van vrije radicalen in ons lichaam vindt ook plaats tijdens het natuurlijke metabolisme, maar wordt versterkt door stress, lichamelijke inspanning, lichaamsbeweging, toxines, radioactieve straling en uv-straling. Deze vrije radicalen kunnen onder andere ons DNA beschadigen, wat na verloop van tijd tot mutaties (veranderingen) kan leiden, en mutaties kunnen weer leiden tot verschillende ziekten. De som van deze schadelijke processen wordt oxidatieve stress genoemd. Alle vrije radicalen verhogen ontstekingen, waardoor antioxidatieve vitaminen ook ontstekingsremmende effecten hebben.
Antioxidanten kunnen ook de efficiëntie van immuunprocessen verbeteren. Verschillende onderzoeken hebben een negatieve relatie vastgesteld tussen oxidatieve stress en het immuunsysteem, waarbij oxidatieve stress het immuunsysteem beschadigt.
Onder de vitaminen hebben vitamine A, C en E primaire antioxidatieve effecten. Als je aan antioxidanten denkt, komen deze drie vitaminen waarschijnlijk als eerste in je op, omdat het de meest onderzochte natuurlijke antioxidanten zijn, met talrijke studies die hun werkzaamheid aantonen.
Vitamine D werkt als antioxidant door de reparatie te stimuleren van cellen die al door oxidatie beschadigd zijn, waardoor het aantal ontstekingscellen afneemt.